De lobby bij de EU

eu

“Power is a lot like real estate. It’s all about location, location, location. The closer you are to the source, the higher your property value.”

Deze quote van Frank Underwood uit de populaire serie House of Cards geeft het belang van op het juiste moment op de juiste plek zijn aan. Om meer inzicht te verkrijgen in de ‘macht’ van Brussel waren we afgelopen dagen met een groep medewerkers van Universiteit Leiden afgereisd naar Brussel.

Voor universiteiten is beleid vanuit Brussel erg belangrijk. Op onderwijs heeft de EU weinig invloed, maar door middel van EU beurzen heeft de EU veel invloed op onderzoeks financiering. Vanuit Nederland komt er steeds minder geld beschikbaar voor onderzoek, terwijl het budget voor onderzoek van de EU fors is gestegen. Voor het Horizon 2020 programma is tussen 2014 en 2020 ongeveer 70 miljard euro beschikbaar (ter vergelijking, in het voorgaande programma van 2007-2013 was dat ‘slechts’ 53 miljard).

Universiteiten binnen de EU proberen deze subsidiegelden binnen te halen. De decaan van de faculteit van Archeologie van Leiden, Corinne Hofman heeft bijvoorbeeld in 2012 een ERC beurs van ongeveer 15 miljoen ontvangen voor onderzoek naar de kolonisatie van de Caribische eilanden. Gevolg van die beurs was onder andere dat de faculteit Archeologie verhuisde naar een groter pand en dat er rond de 25 fte extra werd aangenomen. Kortom, grote EU subsidies kunnen het onderzoek op de universiteit een enorme boost geven. Om een subsidie binnen te halen moet je echter niet alleen excellent onderzoek doen, maar ook de zichtbaarheid van de universiteit in Brussel vergroten en in een vroeg stadium op de hoogte zijn van ontwikkelingen.

Het aantal ambtenaren van de EU is relatief klein (minder dan het aantal ambtenaren van de gemeente Den Haag!), maar daarnaast zijn er binnen de EU veel belangenorganisaties actief om invloed op ( de implementatie van) het beleid uit te oefenen. Zo ook de universiteiten en andere onderwijsinstellingen.

Wij hebben onder andere gesproken met Neth-ER (Netherlands house for Education and Research), League of European Research Universities (LERU), het Huis van Provincies, de Permanente Vertegenwoordiging, Europarlementariër Marietje Schaake (D66) en de EU Liaison van Universiteit Leiden. Op de vraag aan de EU Liaison of de praktijken uit House of Cards ook echt voorkomen in Brussel, luidde het antwoord ‘ja’. Elk land heeft zo haar strategieën om zoveel mogelijk zijn eigen agenda erdoor te drukken. Het is van groot belang om in de juiste consortiums te zitten om als organisatie iets te kunnen bereiken. En uiteindelijk ligt de meeste macht bij de ‘lagere’ ambtenaren binnen Brussel omdat zij de uiteindelijke adviezen schrijven waarop gebaseerd de besluitvorming plaatsvindt. Het is een zeer interessant spel dat plaatsvindt in Brussel, en wie dit het beste beheerst maakt kans op de meeste subsidies. Hierin zouden Nederlandse universiteiten volgens meerdere mensen die wij spraken zich nog wat actiever in kunnen opstellen.

Het belangrijkste is dat er geld beschikbaar blijft voor toegepast en fundamenteel onderzoek dat kan bijdragen aan de uitdagingen van Europa en innovatie en werkgelegenheid stimuleert. Aan de motivatie van de onderzoekers zal het in ieder geval niet liggen. Nu maar zorgen dat er mensen op de juiste ‘locatie’ zijn om hun belangen te behartigen. Na het eten van een wafel en het drinken van wat glühwein op de kerstmarkt in Brussel gingen wij met veel nieuwe kennis terug naar Leiden.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s