Een baan die staat als een huis

Man-sleeping-at-desk-on-laptopHet is nog wel eens lastig, op een universiteit uitleggen wat een trainee is. Lang niet iedereen is bekend met de term, en zeker voor personen uit het Engelse taalveld betekent de term nog wel eens iets als ‘stagiair’ of ‘studentassistent’. Officieel is een trainee echter een recent afgestudeerde young professional, die een kritische blik heeft, houdt van aanpakken en goed is in netwerken. Multidisciplinair, dus breed inzetbaar, maar niet voor klusjes.

Dat zegt nog steeds niet heel veel.

In de praktijk betekent die relatieve vaagheid voor mij dan ook dat mijn functie niet vast staat, maar dat ik zelf wat kan schaven aan mijn baan. Dingen oppakken die ik wil oppakken. Werkzaamheden selecteren. En de wetenschap zou de wetenschap niet zijn als ze geen naam hadden bedacht voor dit fenomeen: job crafting. Dit houdt in dat de werknemer actief de leiding neemt in het vormgeven van zijn eigen baan. Het idee is gelanceerd door Wrzesniewski en Dutton (2001), en wordt de laatste jaren steeds invloedrijker.

Je kunt het fenomeen zien als inrichten van een woning, zo schrijft Luc Dorenbosch [1, 115]. Waar je het als student niet heel erg vindt als je niets aan de vloer of muren mag doen van je hospita, veranderen je woonbehoeftes als je afstudeert en op zoek gaat naar iets voor jezelf. Op dezelfde wijze kun je je als starter nog prima vinden in een ‘gestoffeerde’ baan, maar kom je gaandeweg steeds meer werkzaamheden tegen die je wilt uitbreiden, veranderen of afstoten. En dan moet je niet gaan zitten wachten, maar actief invloed uitoefenen op je omgeving.

Dit kan op een aantal manieren. Zo kun je job craften op het gebied van de taak zelf, bijvoorbeeld door je te verdiepen in een nieuwe productietechnologie zodat je andere collega’s kunt trainen. Een tweede manier is relationeel craften. Hier worden als voorbeeld schoonmakers in een ziekenhuis genoemd die gingen praten met patiënten, en op die manier het idee kregen dat ze ook iets bijdroegen aan het genezingsproces. Cognitief craften ten derde, is het wijzigen van de betekenis van je werk. Zo vertelde een lerares dat ze voortaan proefwerken nakeek met een groene in plaats van rode pen. Zo werd ze iemand die leerlingen aanmoedigde in plaats van corrigeerde. Ten vierde is er contextueel craften, wat inhoudt dat je door de context van je werk te veranderen nieuwe inzichten krijgt, bijvoorbeeld door een dag in een café de stad te werken in plaats van op kantoor.

Oorspronkelijk lijkt het onderzoek naar job crafting vooral gericht op mensen met een vastgeroeste, saaie baan. Als trainee heb ik hier over het algemeen geen last van. Toch is deze theorie ook voor mij niet minder relevant. Want waar er van vastroesten nog geen sprake is, is er bij trainees nog wel eens sprake van een onduidelijke taakomschrijving. Om dan niet te verzuipen, zul je moeten job craften, door met aanpassingen en uitbreidingen aan de gang te gaan, tot je een baan hebt die staat als een huis.

Om die vervolgens weer aan te gaan passen.

[1] TNO (2012) Sociale Innovatie doe je zelf (Ebook)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s